محمد حسين بن مهدى فراهانى

191

سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )

و امام حنبلى در ايوان شرقى خانه نماز مىكند « 4 » . و طريقهء وضو و نماز هر چهار طايفه اينست : طريقهء گرفتن وضو و نماز اهل تسنن و طريقهء وضو و نماز هر چهار طايفه اينست : هيچ يك از اين چهار طايفه در شستن و سرابالا و سرازير را مناط صحت و سقم وضو نمىدانند . و هر چهار طايفه از انگشتان تا مرفق شويند ، نه از مرفق تا انگشتان . شافعى و حنفى و حنبلى سر و پا را مسح نمىنمايند و مى - شويند . و مالكى نمىشويد ، مثل طريقهء تشيع مسح مىكند . در نماز هيچ يك از اين چهار طايفه « اشهد ان عليا امير المؤمنين ولى اللّه » و « حى على خير العمل » نمىگويند . و قنوت نمىخوانند و سجده بر هرچيز پاك اعم از سنگ و پشم و ريسمان و غيره ، جايز مىدانند . و حنبلى سجده بر اشياء نجس را هم جايز مىشمارد . و حنبلى و حنفى بسم اللّه را يا نمىگويند و يا آهسته مى - گويند و حمد را بلند مىخوانند . و شافعى و مالكى بسم اللّه را مثل شيعه بلند مى - گويند . و بعد از قرائت حمد ، هر چهار طايفه ، يا از سوره‌هاى بزرگ مىخوانند يا چند آيه از يكى از سور قرآن قرائت مىنمايند . و در تشهد هر چهار طايفه صلوات بر محمد و آل محمد نمىفرستند . برحسب استحباب غالبا بعد از تشهد قريب به اين مضمون مىگويند : « التحيات للنبى و لاصحابه و اولاده » و در سلام فقط دو مرتبه « السلام عليكم و رحمة اللّه و بركاته » مىگويند . يك مرتبه به طرف يمين به‌طورى نگاه مىكنند كه رو از قبله برمىگردد و يك مرتبه به طرف يسار نگاه مىكنند . و شافعى و حنبلى و حنفى دست بسته نماز مىنمايند و مالكى دست باز نماز مى - كند مثل شيعه .

--> ( 4 ) - ضبط و طرح مؤلف در بعض موارد با جهات جغرافيايى ، مطابقت ندارد .